Title: Narrazioaren osagaiak: narratzailea
Course: Literatura ikasgelan

Narratzaileekin bueltaka

Narrazioaren funtsezko osagaietako bat narratzailea da, bi dira bereziki kontuan hartu beharreko alderdiak:

- Ikuspuntua: narratzailea istorioan inplikatuta dagoen ala ez

- Narratzaile-mota, hau da, nork kontatzen duen istorioa

Ikuspuntua

Bi dira ikuspuntu posibleak:

- Barruko ikuspuntua

Narratzaileak barruko ikuspuntua duenean, narratutako gertaeren barruan dago, eta, oro har, agertzen diren pertsonaietako bat da.

Kontatzen den istorioan inplikatuta egon ohi da.

- Kanpoko ikuspuntua

Narratzaileak kanpoko ikuspuntua duenean, narratutako gertaeretatik kanpo dago, eta bere buruari ez dio erreferentziarik egiten.

Istorioan, beraz, ez dago inplikatuta.

Irakurri istorio hau (I)

Irakur ezazu testu-zati hau:

Arantxa Georgiara bost hilabetetarako joan zenean, ez nuen uste nigan gertatu ziren metamorfosiak hainbesterainokoak izango zirenik. Kontua lehenagotik zetorren, noski. "Ez al duzu ikusten nola duzun gela? Ez dizut nik, ba, erratza pasatuko, zerri hori! Kakak jango zaitu azkenean, Fernando. Eta komuna? Oi komuna!" Horrek izorratzen du nire emaztea gehien: komunaren estalkia altxatua topatzeak, iratzarri osteko txiza bonba eman gabe uzteak, eta dutxaren paretetan itsasirik geratzen diren ile kizkurrek. (...)

Iban Zalduaren Entropia izeneko ipuina

in Gezurrak, gezurrak, gezurrak

Erein, Donostia,, 2000, 45 or.

Zein ikuspuntu du narratzaileak?

- Barruko ikuspuntua
Feedback: Oso ondo!
- Kanpoko ikuspuntua
Feedback: Nor ari da hizketan? Irakurri berriz!

Irakurri istorio hau (II)

Irakur ezazu testu-zati hau:

Goizero goizero, jaiki orduko, Akelarreren kantuari jaramon handiegirik egin gabe, egunkaria zabaltzen zuen. Orri jakin bat, azken aurrekoa, eta helburu zehatz batekin: egunerako horoskopoak zer iragartzen zion irakurtzeko.

Hasieran joko bat besterik ez zen. “Ea gaur zer gertatuko zaidan” pentsatzen zuen eta grazia pixka bat ere egiten zion horrelako “txorakeriatan” “denbora galtzeak”. Baina behin, lankideekin arazoak izango zituela eta oso kontuz ibiltzeko abisatu zion, batekin  bereziki, bere lanpostutik botatzeko ahaleginak egitea posible zelako. Eta juxtu egun hartan hasi zitzaion Joxe galdera arraroak egiten. (...)

Arantxa Iturberen Horospokoak esanda bezalaxe izeneko ipuina

in Ezer baino lehen

Elkar, Donostia, 1992

Zein ikuspuntu du narratzaileak?

- Kanpoko ikuspuntua
Feedback: Oso ondo!
- Barruko ikuspuntua
Feedback: zein da narratzailea? Irakurri berriz!

Narratzaile-motak (I)

Esan dugunez, beste osagai inportante bat da nork kontatzen duen istorioa.

Barruko ikuspuntua duten narratzaileak, nagusiki, hiru dira:

- Protagonista: pertsonaietako bat izanik, beroni gertatzen zaiona ezagutu eta kontatuko digu. Istorioan inplikatuta egongo da. Normalean lehen pertsonan hitz egiten du.

- Protagonista anitzak: pertsonaia bakar baten ordez, hainbat pertsonaia dira dira gertaerak, arrazoiak eta iritziak kontatzen dizkigute.

- Lekukoa: gainerako pertsonaien ekintzak ikusi eta kontatuko dizkiguna.

Narratzaile-motak (II)

Hona hemen kanpoko ikuspuntua izaten duten  narratzaileak:

- Narratzaile orojakilea: gertatzen den guztia daki narratzaile honek, pertsonaien sentimenduak, gertaeren arrazoiak, gerora ere zer gertatuko den...

- Narratzaile objektiboa: pertsonaiek egiten dutena erakusten digu baina ez du iritzirik ematen, ezta pertsonaien joan-etorria baloratzen ere. askotan bideo-kamara batekin konparatu izan da narratzaile hau.

Narratzaile-motak: ariketa (I)

Zein da narratzaile protagonista izenekoa?

- Narratzaile hau pertsonaietako bat da eta berari beroni gertatzen zaiona ezagutu eta kontatuko digu. Istorioan inplikatuta dago. Normalean lehen pertsonan hitz egiten du.
Feedback: Oso ondo!
- Gainerako pertsonaien ekintzak ikusi eta kontatuko dizkigu. Istorioan inplikatuta dago

Narratzaile-motak: ariketa (II)

Zein da narratzaile orojakilea izenekoa?

- Gertatzen den guztia dakien narratzailea: pertsonaien sentimenduak, gertaeren arrazoiak, gerora ere zer gertatuko den...
Feedback: Oso ondo!
- Gainerako pertsonaien ekintzak ikusi eta kontatuko dizkigu. Istorioan inplikatura dago

Narratzaile-motak: ariketa (III)

Zein dira narratzaile anitzak izenekoak?

- Pertsonaia bakar baten ordez, hainbat pertsonaia dira dira gertaerak, arrazoiak eta iritziak kontatzen dizkigutenak.
Feedback: Oso ondo!
- Gainerako pertsonaien ekintzak ikusi eta kontatuko dizkigu. Istorioan inplikatura dago

Laburpena

Gogoan hartu!